📝 Оршил
Сүүлийн өдрүүдэд нийслэл Улаанбаатарын утаатай тэмцэх бодлого, төсвийн зарцуулалт, тендерийн ил тод байдалтай холбоотой маргаан улс төрийн анхаарлын төвд орлоо. Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд хотын дарга Х.Нямбаатар, УИХ-ын гишүүн Ж.Золжаргал нарын дунд үүссэн энэ мэтгэлцээн нь нийтийн хөрөнгийг хэрхэн зөв зохистой зарцуулах, утаатай тэмцэх бодлого нь үр дүнтэй эсэхийг хөндөж буй асуудал юм.
🟥 1. Х.Нямбаатар: "Шантаажчид нийслэлийн ажлыг гацааж байна"
Хотын дарга Х.Нямбаатар олон нийтэд хандан мэдэгдэл хийхдээ “нийслэлийн бүтээн байгуулалт, бодлогын ажил байнга шантааж, зохион байгуулалттай дарамтад өртөж байна” хэмээн байр сууриа илэрхийлсэн. Тэрээр:
-
Нийтийн тээвэр, инженерийн шугам, цахилгаан хангамж зэрэг төсөл хэрэгжүүлэхэд “тодорхой бүлэглэлүүд санаатайгаар саад болж байна” гэж үзэж буйгаа онцлов.
-
“Төсвийн хөрөнгө оруулалтыг үр ашигтай, ил тод зарцуулна гэдэг дээр хүчтэй эсэргүүцэл, улстөржилт, шантааж” тулгарч байгаа талаар мэдэгдсэн.
-
Түүнтэй холбоотойгоор “Эко автомашин импортлогчдын холбоо” нэр бүхий иргэд, аж ахуйн нэгжүүд шүүхэд гомдол гаргаж, түүний дансыг 1 тэрбум төгрөгөөр битүүмжлүүлсэн байна. Үүнийг Х.Нямбаатар “улс төрийн хариу арга хэмжээ” гэж тодорхойлж, “надад 1 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө байхгүй” хэмээн мэдэгджээ.
🟦 2. Ж.Золжаргал: "226 тэрбумын нүүрс авах нь буруу, хууль зөрчсөн"
Нөгөө талд, УИХ-ын гишүүн Ж.Золжаргал нийслэлийн хэрэгжүүлж буй нүүрс худалдан авах тендерийн бодлогыг хатуу шүүмжилж байна. Тэрбээр:
-
2023-2024 онд БНХАУ-аас 226 тэрбум төгрөгөөр коксжсон нүүрс импортлох шийдвэрийг буруу гэж үзсэн.
-
Энэ нь УИХ-ын 2022 оны тогтоолд заасан “утаат түлшинд төсвийн хөрөнгө зарцуулахгүй” гэсэн заалтыг зөрчиж байгаа бөгөөд хууль бус гэж мэдэгдсэн.
-
Өнгөрсөн онд 115 мянган тонн хагас коксжсон нүүрс 177 тэрбум төгрөгөөр худалдан авсан ч утаа буурсан бодит үр дүнгүй, өндөр өртөгтэй гэж шүүмжилжээ.
-
“Хятад нүүрс нь лабораторийн хувьд утаа багатай боловч бодит хэрэглээнд үр дүнгүй, хөрсөнд хортой нөлөө үзүүлж болзошгүй” гэж анхааруулсан.
⚖️ 3. Зөрчилдөөн юуг илтгэж байна вэ?
| Үзэл бодол | Х.Нямбаатар | Ж.Золжаргал |
|---|---|---|
| Бодлогын гол цөм | Ил тод тендер, хөрөнгө оруулалт | Төсвийн мөнгийг үр ашигтай, хууль ёсоор зарцуулах |
| Нүүрсний тухай байр суурь | Утаатай тэмцэх, дулааны тэнцвэрт ашигтай | Үр дүнгүй, өндөр өртөгтэй, хууль зөрчсөн |
| Эсэргүүцлийг хэрхэн хардаг вэ? | Шантааж, гацаалт | Хариуцлага нэхсэн шаардлага |
🔍 4. Нийтийн эрх ашгийн тэнцвэр ба улстөржилт
Энэ маргаан хоёр түвшинд өрнөж байна:
-
Бодлогын хувьд: Утаатай тэмцэх нэрийн дор хөрөнгө оруулалтын үр ашиг, тендерийн ил тод байдал үнэхээр хангагдаж байна уу?
-
Улс төрийн хувьд: Хотын даргын эсрэг ажил хийж чадахгүй болгох “шантажийн схем” ажиллаж байна уу, эсвэл төсвийн хууль бус зарцуулалтад хяналт тавих Улсын Их Хурлийн гишүүний үүрэг хэрэгжиж байна уу?
✅ Дүгнэлт
Нийслэлийн засаг даргын хэрэгжүүлж буй бодлого, УИХ-ын гишүүний шүүмжлэл хоёрын хоорондын зөрчил нь Монгол Улсад нийтийн хөрөнгийг хэрхэн зарцуулах ёстой вэ?, төр, засгийн хариуцлага хэн дээр байдаг вэ? гэдэг томоохон асуултыг хөндөж байна. Улс төрийн байр сууриас ангид, бодит үр ашиг, бодлогын тогтвортой байдлыг нэн тэргүүнд тавих нь нийтийн эрх ашигт нийцнэ.
