Өвлийн улиралд Улаанбаатар хотын агаарын бохирдлын түвшин сүүлийн жилүүдэд улам нэмэгдсээр байна. Өнөөдрийн байдлаар, Улаанбаатарын агаарын чанар дунд зэргийн ангилалд буюу 60-70 орчим үзүүлэлттэй байна. Энэ үзүүлэлт нь иргэдийн эрүүл мэндэд нөлөөлөхгүй ч зарим эмзэг бүлгийн хүмүүс уушги, зүрхний өвчтэй хүүхэд, өндөр настнуудад бага зэрэг сөрөг нөлөөтэй.
Хотын агаар бохирдох гол шалтгаан нь гэр хорооллын нүүрс түлэх, хүйтний нөхцөл байдал, утаа буух орчныг бүрдүүлдэг нөхцөлүүдтэй холбоотой. Тухайлбал нүүрс түлэх нь PM2.5 тоосонцрын хэмжээг ихэсгэдэг. Хот хөндийд хүйтэн агаартай, утаа хурах нөхцөл бүрдэх нь бохирдлын түвшинг нэмэгдүүлдэг. Түүнчлэн, утаа буух, агаарт тогтох нөхцөл нь агаарын бохирдлын хуримтлалыг улам нэмэгдүүлэхэд нөлөөлдөг.
Агаарын чанарын ангилал:- 0-50: Сайн
- 51-100: Дунд (Moderate) — олон хүний хувьд аюулгүй
- 101-150: Эмзэг бүлгийн хүмүүст тохиромжгүй
- 151-200: Бохирдол их
- 200+: Маш их/Хортой
Эмч, мэргэжилтнүүдийн үзэж байгаагаар, AQI 50-оос доош үзүүлэлтээр агаарын чанар сайн гэж тооцогддог бол, 51-100 нь дунд ангилалд багтаж, олон нийтэд аюулгүй гэж үздэг. Харин энэ үзүүлэлтээс дээш болох тусам, эмзэг бүлгийн хүмүүсийн эрүүл мэндэд сөрөг нөлөө үзүүлэх магадлалтай болдог.
Түүнчлэн, олон улсын жишээнээс харвал, утааны эсрэг бодлого, шинэ технологи нэвтрүүлэх, гэр хорооллын нүүрс түлэхийг хязгаарлах арга хэмжээнүүдийг эрчимжүүлэх шаардлагатай байгааг шинжээчид онцолж байна. Жишээлбэл, Европын орнууд нүүрс шатаах эсрэг хатуу хууль, сэргээгдэх эрчим хүчний ашиглалт нэмэгдсэнээр агаарын бохирдлыг бууруулсан туршлагатай.
- Эмзэг бүлгийн буюу хүүхэд, зүрх-уушгины өвчтэй, өндөр настай хүмүүс гадаа удаан хугацаагаар гарахгүй байх.
- Бусад хүмүүс агаарын шүүлтүүртэй маск зүүх зэргээр өөрийгөө хамгаална.
- Цонх хаалттай байлгах, гэрт агаар шүүгч ашиглах нь агаарын бохирдлын нөлөөг багасгахад тусална.
Цаашид, агаарын чанарын түвшинг тогтмол хянах, иргэдийн мэдээллэд суурилсан ухаалаг шийдлүүдийг нэвтрүүлэх, эмзэг бүлгийнхэнд зориулсан тусгай зөвлөмжийг хөгжүүлэх шаардлагатай юм. Мөн ирэх жилүүдэд төвийн бүс нутгийн хөрсөн дээрх бохирдлын түвшинг бууруулах, нүүрсээр үйлчлэх үйлдвэрүүдийн хяналтыг сайжруулах зэрэг бодлогын шинэчлэл хийх нь цаашдын тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэхэд чухал ач холбогдолтой байна.
Ө.Дөлгөөн
