Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ “Эрдэнэт медикал” эмнэлгийг өөрийн охин компани болох “Эрдэнэт Медипас” ХХК болон холбоотой байгууллагуудаар дамжуулан авахдаа хууль эрхзүйн зөрчил гаргасан байж болзошгүй талаар олон улсын арбитрын шүүх тодорхойлсон байна. Энэ дүгнэлт нь тус үйлдвэр болон холбогдох компаниудын санхүүгийн байдалд сөргөөр нөлөөлөх эрсдэлийг үүсгэж, нийт орон нутгийн эрүүл мэндийн салбарт чухал цохилт болох магадлалтай.
Тодруулбал, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ нь “Эрдэнэт медикал” эмнэлгийг өөрийн бүрэлдэхүүнд оруулахдаа хууль эрх зүйн заалтуудыг зөрчсөн эсэхийг олон улсын арбитр шалгаж, баталсан байна. Шүүхийн дүнгээр, тус үйлдвэр хууль бусаар хөрөнгө оруулалт хийж, үүний үр дүнд “Медипас” ХХК болон холбоотой нийгэмлэгүүдэд нийтдээ 100 гаруй тэрбум төгрөгийн нөхөн төлбөр төлөх үүрэг хүлээжээ.Энэ асуудал нь зөвхөн эдийн засгийн хохирол үүсгэхээс гадна, Монгол Улсын хууль эрхзүйн орчинд шинэ сорилт учруулж буйг мэргэжилтнүүд онцолж байна. Тухайлбал, төрийн өмчит компанийн хувьд хууль зөрчих явдал нь төрийн байгууллагын хариуцлага, ил тод байдалд эргэлзээ төрүүлж, орон нутгийн эрүүл мэндийн салбарт итгэлийг алдуулж болзошгүйг шинжээчид анхааруулж байна. Товчхондоо, олон улсын арбитрын шүүхийн дүгнэлтээр “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ хууль зөрчсөн гэж үзсэн нь тус компанийн санхүүгийн эрх зүйн орчинд эрсдэл үүсгэж, цаашид үүсч болох эдийн засгийн хохирлыг нэмэгдүүлж байна. Тодруулбал, нөхөн төлбөрийн хэмжээ нь нийт хөрөнгө оруулалтын зардлаас давсан бөгөөд энэ нь тус компанийн санхүүгийн тогтвортой байдалд нөлөөлөх магадлалтай. Энэхүү хэрэг явдал нь Монгол Улсад төрийн өмчит компаниудын хууль эрх зүйн сахилга бат, ил тод байдлыг дээшлүүлэх шаардлагыг дахин тодоор харуулж байна. Үүнээс гадна, төрийн өмчит байгууллагуудын хөрөнгө оруулалт, худалдан авалт, хөрөнгө шилжүүлэх үйл ажиллагаанд ил тод байдал, хариуцлагыг чанд сахих шаардлага улам бүр нэмэгджээ. Цаашид энэ асуудал нь төрийн байгууллагын хууль эрх зүйн зөрчлийг илрүүлэх, хариуцлага тооцох механизмыг боловсронгуй болгох боломжийг нээнэ. Түүнчлэн, олон улсын арбитрын шүүхийн шийдвэр нь Монгол Улсад төрийн өмчит компаниудын үйл ажиллагааг ил тод болгох, хууль эрх зүйн орчныг сайжруулахад чиглэсэн төрийн бодлогыг шинэ шатанд гаргах шаардлагыг үүсгэж байна. Товчхондоо, энэ хэрэг явдал нь зөвхөн нэг компанийн эрх зүйн зөрчил биш бөгөөд Монголын эдийн засаг, хууль эрх зүйн системийн тогтвортой байдалд нөлөөлөх эрсдэлийг үүсгэж буйг шинжээчид анхааруулсаар байна. Төрийн өмчит байгууллагуудын ил тод байдал, хууль зөрчих явдлыг таслан зогсоох нь зөвхөн хууль зүйн хэрэгцээ биш, улсын эдийн засгийн аюулгүй байдал, ирээдүйн хөгжилд нөлөөлөх чухал хүчин зүйл болоод байна.
