Гантай намрын улмаас тариалан, мал аж ахуйн салбарт шинэ сорилт үүсч болзошгүй
Үндэсний статистикийн хороо мэдээлснээр, 2025 оны наймдугаар сарын байдлаар улсын хэмжээнд хадлан, хүнсний ногоо, төмс, гар тэжээл зэрэг нийт 156.5 мянган тонн ургац хураан авсан байна. Энэ нь өмнөх оны мөн үеэс хадлан 60 мянган тонноор, хүнсний ногоо 2.8 мянган тонноор, гар тэжээл 1.9 мянган тонноор өссөн бол, төмсний хураалт 7.2 мянган тонноор буурсан үзүүлэлттэй байна. Тодруулбал, зарим аймгуудад буюу Дорноговь, Завхан, Булган, Дархан-Уул, Увс, Орхон, Ховд, Төв, Сэлэнгэ зэрэг газруудад төмс хураалт 34-76 хувиар буурсан бол, бусад нутгуудад 0.2-272.7 тонн нэмэгджээ.
Мөн хүнсний ногооны хувьд Говьсүмбэр, Увс, Завхан, Баян-Өлгий, Булган, Улаанбаатар хот, Төв, Сэлэнгэ зэрэг газруудад 6.2-5.7 мянган тонн буюу 6-5 хувиар буурсан бол, бусад нутгуудад 4.7-7.9 мянган тонн буюу 33.5-10.4 дахин өссөн байна.
Энэ жилийн үр тарианы хураалт харьцангуй бага байгааг ХХААХҮ-ийн Төрийн нарийн бичгийн дарга Т.Жамбалцэрэн онцлон тэмдэглэж, "Тариалалтын талбай 577.5 мянган га-д буурсан ч, дотоодын ургацаас хүн амын хэрэгцээний 62-72.8 хувийг хангах боломжтой" хэмээн онцолсон. Тэрбээр, мөн урьдчилсан балансаас үзвэл, үр тарианы нийт хураалт 276.4 мянган тонн болж, үүнээс улаанбуудай 255.5 мянган тонн, төмс 88.3 мянган тонн, хүнсний ногоо 164.1 мянган тонн, тосны ургамал 40.7 мянган тонн, малын тэжээлийн ургамал 100.5 мянган тонн байна.
Гэтэл, гантай нөхцөл байдал энэ жилийн өвлийн бэлтгэлд шинэ сорилт учруулж магадгүй бөгөөд цаашид тариалан, мал аж ахуйн салбарын хөгжлийг эрсдэлд оруулах магадлал өндөр байна. Тус салбарын орон нутгийн бэлэн байдал, хөрсний чийгшил, усалгааны системийн ажиллагаа зэрэг олон хүчин зүйлс энэ өвлийн бэлтгэлийг тодорхойлж буй төдийгүй, цаашид эдгээр нөхцөл байдалд зохицсон стратеги боловсруулж, хэрэгжүүлэх шаардлага тулгараад байна.
Товчхондоо, энэ жилийн гантай нөхцөл байдал Монгол Улсын хүнсний аюулгүй байдал, эдийн засгийн хөгжилд урьд өмнөхөөс илүү анхаарал хандуулах шаардлагатай байгааг харуулж байна. Тариалангийн талбайн үржил шимийг хадгалах, мал аж ахуйн бэлтгэлийг хангах, урамшуулал, дэмжлэгийг нэмэгдүүлэх бодлого хэрэгжүүлэх цаг болсон бөгөөд цаашид тогтвортой хөгжлийг хангахын тулд нутгийн иргэд, салбарын мэргэжилтнүүд хамтран ажиллах шаардлагатай байна.
