Монгол улсын вакцинжуулалтын шинэ үе: Эрсдэлт бүлгийн дархлаажуулалт дахь амжилт ба цаашдын сорилтууд
Монгол улс сүүлийн гурван жилд нийт 1.1 сая хүн тун вакцин хүлээн авч, эрсдэлт бүлгийн хүмүүсийн дархлаажуулалтад өндөр амжилт үзүүлсэн тухай мэдээлэл өнөөгийн нийгмийн эрүүл мэндийн салбар дахь шинэчлэлийн гэрч боллоо. Тодруулбал, 2022-2023 онуудад нийт 545,000 тун вакцин хүлээн авч, 478,030 хүнийг дархлаажуулсан нь хамрагдалтын хувь 87.7 хувьд хүрч, нэгэн шинэ үеийн дэвшлээ тэмдэглэж байна. Харин 2023-2024 онд вакцинжуулалтын хэмжээ нэмэгдэж, нийт 300,000 тун вакцинээр 277,168 хүн дархлаажуулсан бөгөөд хамрагдалтын хувь 92.4 хувь хүрчээ. Мөн 2024-2025 онд цаашид өссөн үзүүлэлтээр нийт 320,100 тун вакцин хүлээн авч, 304,251 хүнийг дархлаажуулснаар хамралтын хувь 95.0 хувьд хүрч, улс орон вакцинжуулалтын зорилтоо давж гарах эрмэлзлэлтэй байгааг харууллаа.
Эдгээр тоон үзүүлэлтүүд нь Монгол улсын эрүүл мэндийн салбарын вакцинжуулалтын стратеги, үйл ажиллагааны үр дүнг илтгэнэ. Тухайлбал, вакцины нийт тунгийн 40-80 хувийг зургаан сараас таван нас хүртэлх хүүхдүүдэд, 10-40 хувийг 65-аас дээш насныхан, архаг хууч өвчтэй хүмүүсэд зориулан хуваарилсан нь тодорхой бүлэглэлүүдийн хамгаалалтыг нэмэгдүүлэх зорилготой байгааг харуулж байна. Үүнээс үзэхэд, хамрагдалтын хувь 87.7-95 хувь хооронд хэлбэлзэж, нийгмийн эрүүл мэндийг хамгаалах чиглэлд үр дүнтэй алхам хийж байгааг илтгэнэ.
Гэвч, цаашдын зорилтууд ч нэлээд байна. 2025-2026 оны томуугийн улирлын вакцинжуулалтад зориулан 300,000 хүн тун вакцин хуваарилж, есдүгээр сараас эхлэн дархлаажуулалтыг эхлүүлсэн бөгөөд одоогийн байдлаар хамрагдалтын хувь 65.1 хувь хүрчээ. Энэ нь өмнөх гурван жилд байгаагүйгээр, улирлын томуугийн эсрэг вакцинжуулалтын хамрагдалт өндөрсөж байгааг харуулж байна. Үүнээс үзэхэд, вакцинжуулалтын орчин үеийн стратеги, нийгмийн уялдаа холбоо, мэдээллийн нөлөөлөл нь үр дүнгээ өгөж байгааг баталж байна.
Гэхдээ, цаашид анхаарах шаардлагатай гол асуудал нь хүүхэд, жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн хамрагдалт өндөр байгаагүйтэй холбоотой. Тиймээс, эрүүл мэндийн байгууллагууд орон нутгийн түвшинд илүү ил тод, нээлттэй мэдээлэл түгээж, олон нийтэд вакцинжуулалтын ач холбогдлыг таниулж, оролцоог нэмэгдүүлэх шаардлагатай байна. Мөн, халдварт өвчин, томуу зэрэг нийтийг хамарсан вирусийн тархалтад вакцинжуулалтын хүрээг өргөжүүлэх нь чухал бөгөөд энэ нь нийгмийн хамгаалалт, эдийн засгийн чадамжийг бэхжүүлэх үндэс болно.
Товчхондоо, Монгол улсын вакцинжуулалтын шинэ үе эхэлж байна. Өндөр хамрагдалт, нэгдмэл зорилго, нийгмийн хариуцлага нь эрүүл мэндийн салбарын ирээдүйн төлөвлөгөөг баталгаажуулж, өвчлөл, халдварын тархалтыг бууруулахад үндсэн түлхэц болох нь дамжиггүй. Цаашид, олон улсын жишээ, шинжлэх ухааны зөвлөмжийг үндэсний бодлого, үйл ажиллагаанд нэвтрүүлж, иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх нь Монгол улсын эрүүл мэндийн салбарын зорилго болохыг шинжээчид онцолж байна.
