Монгол Улсын цахим хөгжлийн шинэ зорилтуудыг тодорхойлсон төвөггүй, цогц төлөвлөгөөг УИХ-ын ирэх жилийн төсвийн хэлэлцүүлгийн үеэр ил тод танилцууллаа. Тодруулбал, ирэх онд дижитал шилжилтэд илүү гүнзгий хөрөнгө оруулалт хийж, хиймэл оюун ухаан, дата дэд бүтэц, цахим үйлчилгээний салбарт шинэ шинэ технологи нэвтрүүлэхээр төлөвлөж байна. Үүний гол зорилго нь Монголын эдийн засаг, нийгмийн хөгжилд шинэ дэвшил авчрах, төрийн үйлчилгээг хялбаршуулж, бизнесийн орчныг өргөжүүлэхэд оршино.
Өнгөрсөн жилүүдэд боловсруулсан стратеги, хууль эрх зүйн орчин шинэ шатандаа гарч, түүнд тулгуурлан ирэх онд хэрэгжүүлэх төслүүдийн цогц төлөвлөгөөг баталж, хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэхэд анхаарч байна. Тухайлбал, улсын төсөвт 86 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийхээр төлөвлөснөөс 64 тэрбум төгрөгийг нь батлуулжээ. Үлдсэн хэсэг нь дижитал шинэчлэл, технологийн дэд бүтцийн хөгжил, шинэ санаачлагуудад зориулагдах юм.
Тухайлбал, харилцаа холбооны салбарт бүх аймаг, сум, багийг өндөр хурдны интернэт сүлжээнд холбох, шилэн кабелийн тэлэлт, үүрэн сүлжээний шинэчлэлийг эрчимжүүлэхээр төлөвлөж байна. Үүний нэг чухал хэсэг нь “GPU cluster” төвийг байгуулах бөгөөд энэ нь зөвхөн мэдээллийн технологийн хөгжилд төдийгүй, үндэсний AI моделүүдийг боловсруулж, хэл боловсруулах системийг хөгжүүлэхэд шаардлагатай дэд бүтэц болно. Энэ нь гадаад cloud үйлчилгээний зардлыг бууруулж, гарааны бизнесүүдэд өндөр чанартай AI шийдлүүдийг хэрэглэх боломжийг олгоно.
Мөн, Монголын хиймэл оюун ухаан, дата шинжилгээний чадавхийг нэмэгдүүлэх зорилгоор Үндэсний дата төвд 800 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалтаар өөрсдийн GPU байршуулна. Энэ нь зөвхөн төрийн хэрэгцээнээс гадна, гарааны бизнесүүд, хувийн хэвшилд ч ашиглах боломжтой байхыг зорьж байна. Үүний үр дүнд, гадагшаас өндөр үнээр сервер түрээслэх шаардлагагүй болох бөгөөд дотоодынхоо дэд бүтэцтэй тулгарах боломж нээгдэж байна.
Түүнчлэн, “Мэдээллийн технологийн үйлдвэрлэлийг дэмжих тухай хууль” батлагдсанаар виртуал бүс байгуулах, гарааны бизнесүүдэд татварын болон бусад дэмжлэг үзүүлэх системийг цахимжуулах ажлууд хийгдэх юм. Энэ нь бизнесийн орчны ил тод байдал, хялбаршуулалтыг хангаж, шинэ бизнесийн суурийг баталгаажуулахад чиглэсэн стратеги болох ажээ.
Түүнчлэн, алслагдсан сум, багуудад суурь дэд бүтцийг өргөтгөж, интернэтэд холбогдох боломжийг нэмэгдүүлнэ. Монгол Улсын иргэдийн 84 хувь нь ямар нэг байдлаар интернет хэрэглэдэг бөгөөд энэ үзүүлэлт Төв Азийн орнуудаас хоёрдугаарт бичигдэж буй нь цахим шинэчлэлийн суурь нөхцөл болдог. Гэхдээ, төрийн үйлчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэх зорилгоор цахим системийг бүх түвшинд өргөжүүлэх, иргэдэд зориулсан цахим иргэний системийг боловсронгуй болгохоор төлөвлөж байна.
Аль ч чиглэлээр хэрэгжих төслүүдийн гол онцлог нь иргэд, бизнесийн оролцоог нэмэгдүүлэх, төрийн үйлчилгээг ил тод, хүртээмжтэй болгох өгөгдлийн шинэ дэвшилтэт системийг бий болгоход оршино. Мөн, олон улсын технологийн томоохон үйлдвэрлэгчидтэй хамтран, NVIDIA-ийн H200 төрлийн 12 GPU чипийг оруулах юм. Энэ нь Монгол хэл дээр суурилсан “Large Language Model” боловсруулж, төрийн болон үндэсний чухал өгөгдөл дээрээ тулгуурлан, AI загвар хөгжүүлэхэд томоохон дэвшил болно.
Эцэст нь хэлэхэд, эдгээр шинэчлэлүүд зөвхөн технологийн салбарт төдийгүй, Монголын эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн шинэ гарц болох боломжийг нээж өгч байна. Улмаар, ажлын байр нэмэгдэж, бизнесийн орчин өргөжиж, улс орны хөгжилд шинэ хурдасгуур болох нь тодорхой байна. Инновац, технологийн салбар дахь энэ шинэ зогсоол нь Монголын цаашдын хөгжлийн суурь тулгуур болж, цахим эдийн засгийн шинэ эрин үеийг эхлүүлэх хүчин чадлыг бүрдүүлж байна.
