Газа дахь дайны шинэ хуудас: Трампын төлөвлөгөө болон Израилийн хариу үйлдэл
Дэлхийн улс төр, аюулгүй байдлын салбарт сүүлийн өдрүүдэд өрнөж буй үйл явдлууд ганцхан цохилтоор төгсөхгүй, харин шинэ хуудсыг нээж буй мэт. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Газын зурвас дахь зогсолт, энх тайвны хөтөлбөрийг танилцуулаад буй нь энэ үеийн хамгийн анхаарал татсан үйл явдал болоод байна. Гэвч энэ төлөвлөгөөний хэрэгжилт, эсвэл түүний цаана нуугдаж буй стратеги нь олон улсын хамтын нүдэнд төдийлөн тодорхой биш хэвээр байна.
Бямба гаригт Израилийн арми Газын зурваст цохилтоо өргөжүүлж, хотыг бүсэлсэн хэвээр байгаагийн зэрэгцээ, Палестины иргэдийн амь нас эрсдэж буй мэдээлэл түгээд байна. Тодруулбал, Израилийн цохилтын улмаас зургаан энгийн иргэн, түүний дотор хоёр хүүхэд амиа алджээ. Үүний зэрэгцээ, Израилийн Ерөнхий сайд Беньямин Нетаньяху “Газын бүсийн дайныг зогсоохын төлөө тууштай зогсох” тухай мэдэгдэл хийж, мөн сөрөг хүчний улстөрч Яир Лапид Трампын төлөвлөгөөг дэмжиж, энх тайвныг хангах боломж гэж үзэж байна.
Энэхүү нөхцөл байдал нь Трампын төлөвлөгөөний агуулга, зорилго, мөн түүний цаана нуугдаж буй улс төрийн шахалт, стратегийн зорилгыг илүү гүнзгий ойлгох шаардлагыг үүсгэж байна. Төлөвлөгөөг хэсэгчлэн хүлээн авч буйг харгалзан үзвэл, АНУ-ын шинэ төрийн тэргүүний санал, оролдлого нь зөвхөн цэргийн зогсолт төдий биш, харин бүс нутгийн тогтворгүй байдлыг удирдах, шинэ дипломат харилцаа тогтоох, эсвэл нөгөө талд нуугдаж буй улс төрийн эрх ашигт нөлөөлөх оролдлого байж болзошгүй.
Түүнчлэн, Египет улс Газын зурвасын ирээдүйг хэлэлцэхийн тулд Палестины бүлгүүдийн бага хурлыг зохион байгуулж байгаа нь энэ бүсийн орнуудын дотоодын бодлого, геополитикийн өрсөлдөөнд шинэ хуудас нээлт болсныг харуулж буй юм. Цаашид энэ бүс нутгийн аюулгүй байдал, улс төрийн тогтворжилт, дипломат хэлцлийн үр дүн нь зөвхөн Израиль, Палестин хоёрын асуудал төдийгүй, олон улсын нөлөө бүхий орнуудын оролцоогүйгээр шийдэгдэхгүйг илтгэж байна.
Энэ бүхэн нь Газын зурвас дахь сөргөлдөөн хэдий хурцдаж байгаа ч, олон улсын дипломат хүчин чармайлтаар илүү тодорхой, урт хугацааны шийдэлд хүрэх боломжийг бүрдүүлж буйг харуулж байна. Түүнчлэн, энэ нөхцөл байдал нь бүс нутгийн тогтвортой байдал, дэлхийн аюулгүй байдалд нөлөөлөх хүчин зүйлсийн нэг болж байгаа нь олон улсын хамтын ажиллагаа, дипломат шийдлийн чухлыг дахин тодотгож байна. Цаашдын хийгдэх алхмууд, боломж, сорилтууд нь энэ бүс нутгийн ирээдүйг тодорхойлж, дэлхий нийтийн анхаарлыг төвлөрүүлсээр байх нь дамжиггүй.
