Монгол Улсад инфляц өссөнөөр өргөн хэрэглээний барааны үнэ нэмэгдэж байна
Инфляцын түвшин 2025 оны гуравдугаар улирлын байдлаар Улаанбаатар хотод 9.9 хувь хүрч, хөдөө орон нутагт энэ үзүүлэлт 7.7 хувьд хүрчээ. Энэ үзүүлэлт нь Монгол Улсад эдийн засгийн өсөлт, үнэ ханшийн өөрчлөлтөд нөлөөлж буй гол хүчин зүйлүүдийн нэг болсон бөгөөд хамгийн сүүлийн үеийн статистик мэдээллээр баталгаажиж байна. Тодруулбал, инфляцын өсөлт нь өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтөд шууд нөлөөлж, хэрэглэгчдийн амьдралын зардалд дарамт учруулахаас гадна эдийн засгийн бодлогын шинэчлэл, зах зээлийн нөхцөлд үүссэн өөрчлөлтийн илрэл болоод байна.
Үндэсний статистикийн хорооноос арваннэгдүгээр сарын 3-ны өдөр нийтэлсэн мэдээллээр, Улаанбаатарын томоохон худалдааны төвүүдэд зарагдаж буй гол нэрийн хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ өмнөх долоо хоногоос 0.2 хувиар буурсан ч, өмнөх сараас 0.1 хувиар өссөн үзүүлэлтэй байна. Энэ нь инфляцын өсөлтөд тодорхой хэмжээгээр дасан зохицсон эсэхийг харуулж буй ч, үнийн өсөлт хэдий ч зарим бүтээгдэхүүний үнэ буурах хандлагатай байгаа нь өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний үнийн тогтвортой байдалд сөргөөр нөлөөлж буйг илтгэж байна.
Өргөн хэрэглээний барааны үнийн өөрчлөлтөд хамгийн их нөлөөлсөн зүйл бол мах, ногоо зэрэг хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ буурах хандлагатай байгаагийн зэрэгцээ, шатахууны үнэ өсөх хандлагатай байгаагаар тодорхойлогдож байна. Тухайлбал, хонины мах 0.3 хувиар, үхрийн мах 0.4 хувиар тус тус буурсан бол, төмс 2.2 хувиар хямдарчээ. Түүнчлэн, нийслэлийн худалдааны төвүүдэд хонины мах нэг кг нь 16,641 төгрөг, үхрийн мах 20,746 төгрөг байна. Дэлгүүрийн үнийн дүнг цэгцлэвээс, гурил нэг кг нь 2,459 төгрөг, сүү 5,012 төгрөг, элсэн чихэр 4,951 төгрөг, цагаан будаа 4,913 төгрөгөөр худалдаалагдаж байна. Энэ нь инфляцын өсөлтийг түр зогсоох эсэхэд эргэлзээгүйгээр нөлөөлж буй бөгөөд үнийн өсөлт нь голчлон хүнсний бүтээгдэхүүний үнийг хамааруулж байна.
Мөн шатахууны хувьд, АИ-92 бензин нэг литр нь 2,590 төгрөгөөр борлуулагдаж буй нь эдийн засгийн хувьд чухал нөлөө үзүүлж буй хүчин зүйл юм. Аймгийн төвүүдэд ч эдийн засгийн нөхцөл байдал өөрчлөгдөж, хүнсний бараа бүтээгдэхүүний үнэ нэмэгдсээр байна. Тухайлбал, аймгийн төвүүдэд хонины мах кг нь 13,447 төгрөг, үхрийн мах 17,658 төгрөг, ямааны мах 11,838 төгрөгөөр зарагдаж байна. Гурилын үнэ 2,750 төгрөг, сүү 4,272 төгрөг, элсэн чихэр 4,159 төгрөг, цагаан будаа 4,093 төгрөгийн үнэтэй байна. Шатахууны үнэ ч өсөж, АИ-92 литр нь 2,797 төгрөг, дизель түлш 3,321 төгрөгийн үнэтэй байна.
Түүнчлэн, эдийн засгийн өсөлттэй уялдуулан бодлого боловсруулагчид, зах зээлд оролцогчид эдийн засгийн өсөлтийг тогтвортой байлгах, үнийн хөөрөгдлийг зогсоох чиглэлээр шинэ боломж, стратеги боловсруулж, хэрэгжүүлэх шаардлагатай байна. Хамгийн гол нь, иргэдийн амьдралын чанарыг хадгалах, ингэснээр эдийн засгийн өсөлтийг хурдасгах, зөв зохицуулалтгүйгээр үүсэх дарамтыг бууруулахад чиглэсэн бодлого хэрэгжих нь зүйтэй юм. Монгол Улсад эдийн засгийн өөрчлөлт, инфляцын хувь хэмжээ дотоодын эдийн засгийн тогтвортой байдлыг хангах, иргэдийн амьжиргааг хамгаалах үндсэн зорилго болох ёстой гэж шинжээчид үзэж байна.
