Төсөвт дарамт үүсгэж буй багш, эмч нарын цалингийн шинэчлэл: хүлээлт, бодлого, ирээдүйн боломжууд
Улс төрийн зөвлөлдөх хуралдаанаас санал хураалт хийж, иргэдийн өргөдөлд үндэслэн боловсрол, эрүүл мэндийн салбарын ажилтнуудын цалинг нэмэх асуудлыг хэлэлцэж эхлэв. Гэвч энэ удаа хурлын хуралдаан тодорхой шалтгаанаар хойшлогдсон бөгөөд холбогдох яамдын сайд нарыг оролцуулах шаардлагатай болоод байна. Энэхүү шийдвэр нь улс төр, санхүү, нийгмийн хамгийн нэн тэргүүний асуудал болох цалингийн шинэчлэлийн хүрээнд чухал цэг болж байна.
Иргэдийн дэмжлэгтэйгээр гарсан шаардлага
Багш, эмч нарын цалинг нэмэх шаардлага олон нийтээс өргөн дэмжлэг авч буй. Тодруулбал, нийт 33,083 иргэн тусгайлан гаргасан өргөдөл, хүсэлтийн дагуу энэ асуудлыг шийдвэрлэх ёстой гэж үзэж байгаа юм. Үүний үр дүнд, боловсролын салбарт ажиллагсад өөрсдийнхөө цалинг одоогийнхоос тасралтгүй нэмэгдүүлэхийг хүсэж буй нь илтэд харагдаж байна.
Үндсэн цалин нэмэх шаардлага, төсөв, санхүүгийн бэрхшээл
Хамгийн тодорхой, хамгийн маргаан дагуулж буй асуудал нь багш нарын цалингийн асуудал. Тэдний хувьд үндсэн цалингээ сарын 3.5 сая төгрөг болгох хүсэлт гаргасан бөгөөд энэ нь өнөөдрийн эдийн засгийн нөхцөлд маш өндөр хэмжээ гэж үзэж байна. Гэвч энэ хэмжээ рүү хүрэхэд улсын төсөвт жил бүр нэмэлт 3.3 их наяд төгрөгийн санхүүжилт шаардлагатай болох бөгөөд энэ нь улсын төсвийн орлогоос хэтэрхий өндөр зардал үүсгэж болохоор байна.
Боловсролын сайд П.Наранбаяр үүний хариуд хэлэхдээ, ийм хэмжээний цалин нэмэхэд төсөвт үүсэх дарамт хүнд, эх үүсвэрийг тодорхойлох нь хүндрэлтэй байна гэдгийг онцолж байв. Тэрбээр цалингийн нэмэгдэл нь зөвхөн санхүүгийн боломж, эдийн засгийн нөхцөлтэй уялдаж хэрэгжих учиртайг санууллаа.
Төсөв, бодлого, ирээдүйн чиг хандлага
Энэ асуудал нь зөвхөн цалингийн асуудал төдийгүй, улс орны эдийн засгийн хөгжил, боловсрол, эрүүл мэндийн салбарын бодлого, нийгмийн хамгаалалтай нягт холбоотой. Иргэдийн эрэлт хэрэгцээг хангахын тулд төрийн бодлого илүү уян хатан, үр ашгийг онцолж буй нь чухал. Энэ нь зөвхөн цалингийн нэмэгдэл төдийгүй, боловсрол, эрүүл мэндийн салбарт шинэчлэл хийх шаардлагыг харуулж байна.
Үр дүнд нь, төсөвт дарамт үүсгэхгүйгээр ажилтнуудын цалин, тэдний амьдралын чанарыг сайжруулах шинэ арга замыг эрэлхийлэх хэрэгтэй. Тухайлбал, төрийн бодлого, эдийн засгийн өсөлттэй уялдуулсан хөтөлбөрүүдийг боловсронгуй болгох, илүү үр ашигтай санхүүгийн хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлэх шаардлага тулгарч байна.
Ирээдүйн боломж, сорилт
Түүнчлэн, эдийн засгийн өсөлт, хөгжлийн хурдасгалыг нэмэгдүүлэх, шинэ хөрөнгө оруулалтуудыг татах, эдийн засгийн бүтэцдээ өөрчлөлт оруулах зэрэг арга хэмжээ авах шаардлагатай. Түүнчлэн, олон улсын жишгээр боловсрол, эрүүл мэндийн салбарт хөрөнгө оруулалт хийснээр иргэдийн чанартай үйлчилгээ авах боломж нэмэгддэг. Гэвч эдгээрийг хэрэгжүүлэхийн тулд улс төрийн зөвшилцөл, санхүүгийн ил тод байдал, үр ашигтай менежмент чухал болохыг онцолж байна.
Мөн иргэд, салбарын ажилтнуудын итгэл үнэмшлийг нэмэгдүүлэх, нийгмийн тэгш байдал, шударга ёсыг хангах зорилгоор төрийн бодлогыг ил тод, хүртээмжтэй болгох нь чухал юм. Энэ нь цалингийн шинэчлэлийн цаашдын амжилт, улс орны нийгэм, эдийн засгийн тогтвортой хөгжилд чухал түлхэц болох төлөвтэй байна.
Товчоор хэлбэл, багш, эмч нарын цалингийн шинэчлэл нь зөвхөн эдийн засгийн асуудал бус, нийгмийн бүтцийн суурь асуудал бөгөөд төрийн бодлого, санхүүгийн боломж, иргэдийн итгэл үнэмшилтэй уялдаж хэрэгжих учиртай. Цаашид энэ чиглэлд хийх ажил, хэлэлцүүлэг, шийдвэрлэл нь улс орны хөгжлийн шинэ хуудас болох нь дамжиггүй.
