Гурван сая төгрөгийн цалин хөлс: Монголын багш нарын шаардлага, үүрэг хариуцлага, ирээдүйн хандлага
Монголын боловсролын салбар шинэ үеийн хүндхэн сорилттой нүүр тулахад багш нарын цалингийн асуудал хамгийн нэн тэргүүний хэлэлцүүлэг болоод байна. Өнөөдөр /2025.09.18/ Монголын боловсрол, шинжлэх ухааны үйлдвэрчний эвлэлийн холбоо улс орныхоо ирээдүйг тодорхойлох зорилгоор мэдээлэл хийж, багш нарын цалинг нэмэгдүүлэх шаардлага тавьсан юм. Тэдний хэлснээр, багш нарын сарын цалин өдгөө хангалтгүй бөгөөд хамгийн багадаа 3.5 сая төгрөг болж, боловсролын чанар, хүртээмжийг дээшлүүлэхэд түлхэц болох ёстой гэж үзэж байна.
Энэ шаардлагыг тавьсан цөөнгүй удаагийн алхам, хамтарсан санал бодлын дараа ч, одоогоор шийдвэр гаргагчдын зүгээс тодорхой хариу ирээгүй байна. Багш нарын төлөөлөл боловсролын яаманд есдүгээр сарын 10-нд шаардлагыг уламжлан, үүний хариу ирүүлэхийг хүслээ. Үүний зэрэгцээ, Ерөнхий сайдад ч хандаж, төрийн орлого, төсвийн боломжийн талаар хөндөж байгаа юм. Тодруулбал, багш нарын цалинг 3.5 сая болгоход нийт 1.3 их наяд төгрөг шаардлагатай бөгөөд энэ хэмжээний хөрөнгө оруулалт одоогийн Төсвийн хууль, төсвийн хуваарилалтанд нийцэхгүй байгааг холбогдох албаныхан онцолж байна.
Гэсэн хэдий ч, холбооныхон энэ шаардлагыг зогсоохгүй бөгөөд шаардлагатай бол жагсаал, эсэргүүцлийн арга хэмжээг ч авахад бэлэн байгаагаа илэрхийлж байна. Тэдний хэлснээр, чанартай боловсрол, хүртээмжтэй сургалт, хангалттай багшийн нөөцийн асуудал нэн тэргүүнд тулгарч байна. Энэ нь зөвхөн багш нарын цалингийн асуудлаас гадна, боловсролын системийн суурь зарчмуудыг шинэчлэх, хүний нөөцийн хөгжлийг шинэ түвшинд хүргэх шаардлагатай байгааг харуулж байна.
Энэхүү шаардлага, эсэргүүцлийн хөдөлгөөн нь зөвхөн цалингийн маргаан биш бөгөөд Монголын боловсролын тогтолцоог шинэчлэн, чанартай боловсролыг хүртээмжтэй болгох үндэсний стратегийн нэг хэсэг болохыг үгүйсгэхгүй. Төр, боловсролын байгууллагууд энэ тал дээр нэгдэн, ирээдүйн нийгмийн хөгжилд чиглэсэн бодлого хэрэгжүүлэхэд анхаарал хандуулах шаардлагатай байна.
Цаашид энэ асуудал зөвхөн эрх баригчдын шийдвэрээр зогсохгүй, багш нарын эрх ашгийг хамгаалах, боловсролын салбарын хөгжилд хувь нэмэр оруулах үндэсний хариуцлага болох нь дамжиггүй бөгөөд, ирэх жилүүдэд Монголын боловсролын салбар шинэ үеийн эрч хүчтэй, илүү хүртээмжтэй байхаар төлөвлөх нь чухал байна.
