Seven-Eleven Японд робот туршиж байна. Ажилтны орон тоог хэтрүүлэхгүйгээр зардлыг бууруулна гэж үзэж байна

Японы “Seven-Eleven”: Роботчлалын шинэ үе ба ажил эрхлэлийн ирээдүй

Ажилгүйдлийн шинэ шийдэл эсвэл эрх зөрчлийн шинэ давалгаа?

Японы хамгийн том сүлжээ дэлгүүр “Seven-Eleven” сүүлийн саруудад роботчилах шинэ туршилтаа эхлүүлсний дараа дэлхий нийтийн анхаарлыг татаж байна. Тус компанийн зорилго нь ажилчдын хомсдолыг даван туулах, үйл ажиллагааг оновчтой болгох зорилгоор робот ашиглахад оршиж байгаа ч, энэ алхам нь нийгмийн эрх ашгийг зөрчих эрсдэл дагуулж буйг шинжээчид онцолж байна.

Технологийн шинэчлэл ба ажлын байрны хувьсал

Тодруулбал, “Seven-Eleven” Токиогийн салбарууд дээр хийсэн туршилтаар роботууд ундаа, согтууруулах ундааны тавиурыг бүрэн дүүргэн, бүтээгдэхүүн нөөцлөх, борлуулалтын мэдээлэлд үндэслэн бараа бүтээгдэхүүнээ автоматаар бэлтгэж байна. Мөн хиймэл оюун ухаан ашиглан виртуал кассч ажиллуулж, үйлчлүүлэгчдэд тусламж үзүүлж буй нь ажлын байрны шинэчлэлийн нэг илрэл болж байна. Энэ туршилт нь өмнө нь хязгаарлагдмал байсан автоматжуулалтын түвшинг илүү өргөн хүрээнд нэвтрүүлэхэд чиглэж байна.

Баримтын дүн: Ажилчдын орон тоог бууруулах магадлал 70% орчим

Эх сурвалжийн мэдээллээс харахад, роботчилах энэ үйл явц нь дэлгүүрийн ажлын 20-30%-ийг хөнгөвчилж, цаашид бүх ажлыг автоматжуулах магадлал өндөр байгааг шинжээчид онцолж байна. Энэ нь ажилчдын орон тоог цөөн тоогоор байлгах эсвэл бүр цуцлах эрсдэлийг үүсгэж байгаа бөгөөд, тус туршилтын үр дүнд ирэх жилүүдэд ажилгүйдлийн түвшин нэмэгдэх магадлал 70%-иас дээш гэж үзэж байна.

Хууль эрх зүйн орчин ба эрхийн зөрчлөөс сэргийлэх

Монгол Улсын хууль тогтоомжийн хүрээнд авч үзвэл, хөдөлмөрийн хууль зөрчих, ажилчдын эрхийг зөрчих эрсдэл өндөр байна. Эрүүгийн хууль болон Зөрчлийн тухай хуульд зааснаар, ажил эрхлэлтийг хөнгөвчлөх зорилгоор хиймэл оюун ухаан, робот ашиглахдаа эрх зөрчих эсэхийг хянах, албадан хариуцлага хүлээлгэх хууль эрх зүйн зохицуулалт бий. Түүнчлэн, ажлын байрны нөхцөл сайжруулах, ажилчдыг хамгаалах хууль дүрмийг чанд мөрдөх шаардлагатай.

Ирээдүйн хандлага ба нийгмийн нөлөө

“Seven-Eleven” компанийн энэ алхам нь технологийн дэвшлээр дамжуулан бизнесийн үр ашгийг нэмэгдүүлэхийг зорьж буй ч, нийгмийн хувьд ажилгүйдлийн өсөлт, ажилчдын эрхийн зөрчил, ажлын байрны баталгааг алдах эрсдлийг үүсгэж байна. Энэ нь зөвхөн Японы асуудал биш, дэлхийн аюулгүй байдал, эдийн засгийн шинэчлэлийн хүндхэн сорилт болох нь дамжиггүй. Цаашид улсын хууль эрх зүйн зохицуулалтыг боловсронгуй болгох, автоматжуулалтын нөлөөг хянах, ажилчдын эрхийг хамгаалах механизмийг боловсронгуй болгох шаардлагатай болж байна. Мөн, технологийн шинэчлэл нь хүний ажил мэргэжлийн орон зайг хэрхэн өргөжүүлэх, шинэ боломжуудыг хэрхэн бий болгох нь ирээдүйн чухал асуудал болж байгааг шинжээчид онцолж байна.