Монголд шатахууны хомсдол дахин сэдэрч, үнийн өсөлт үргэлжилж байна
Өнгөрсөн он жилүүдийн адил энэ жил ч Монгол Улсад шатахууны хомсдол, үнийн өсөлт зэрэг асуудлууд дахин нүүрлэж байна. Тодруулбал, улсын хэмжээнд шатахууны хомсдол үүсч, иргэдийн өдөр тутмын амьдралд сөргөөр нөлөөлсөөр байгаа нь нийтлэг үзэгдэл болоод удаж буй. Энэ жилийн хувьд, салбарын мэргэжилтнүүдийн тайланд үндэслэн, нөхцөл байдал илүү тодорхой болж байна.
Өнгөрсөн сард салбарын сайд Г.Дамдинням хэлэхдээ "Шатахууны шок бүрэн арилсан" гэж мэдэгдсэн ч, бодит байдалд хангалттай байдал хангагдаагүй хэвээр байна. Тэрбээр ОХУ болон БНХАУ-аас нийлүүлэгдэж буй АИ-92 автобензин хангалттай байгаа хэмээн онцолж байсан ч, өнөөдрийн байдлаар импортын нөхцөл байдал өөрөөр батлагдаж байна. Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамны мэдээллээр, 2025 оны арваннэгдүгээр сарын 6-ны байдлаар нийт 438 вагонцистерн газрын тосны бүтээгдэхүүн хилээр орж ирээд байгаа бөгөөд үүнээс зөвхөн АИ-92 автобензиний хувьд, 82 вагон тутамд 54 нь буулгалтын өртөөнд иржээ.
Энэ нь дийлэнх вагон нь дараагийн түгээлтийн шатанд байгааг харуулж байгаа бөгөөд, тээврийн хэлтсийн мэдээллээр, Дарханд хоёр вагон, Рашаантад найман вагон, Толгойт өртөөнд 38 вагон, Улаанбаатарт таван вагон, Чойрт нэг вагон байгааг илтгэж байна. Үүний зэрэгцээ, дизелийн түлш 320 вагон, пропан 13 вагон, бутан 15 вагон, шингэрүүлсэн хий /LPG/ найман вагон тус тус хүлээгдэж байгаа юм.
Түүнчлэн, хөдөлж буй вагонуудыг тооцвол, Сүхбаатар өртөөнөөс 28 вагон замдаа явж байгаа бөгөөд эдгээрийг Толгойт, Чойр, Багануур зэрэг өртөөнүүдэд хүргэх төлөвтэй байна. Үндэсний статистикийн хороо (ҮСХ)-ийн мэдээллээр, нийслэлд АИ-92 шатахууны үнэ литр тутамд 2590 төгрөг хүрч, хөдөө орон нутгуудаар литр тутамд 2797 төгрөгт хүрээд байна. Мөн А-80 шатахууны үнэ 2611 төгрөг, дизелийн түлшний үнэ 3321 төгрөг болсныг мэдээлжээ. Энэ нь дизелийн түлшний үнэ 2.2 хувиар өссөн үзүүлэлттэй байна.
Энэ нөхцөл байдал нь Монгол Улсын эдийн засаг, тээвэр, өдөр тутмын амьдралд шууд нөлөөлж буй бөгөөд иргэдийн тээвэрлэлтийн зардал өсөх, олон нийтэд хүнд суртал үүсгэх зэрэг сөрөг нөлөөллийг үүсгэж байна. Мөн, шатахууны хомсдолын асуудал нь зөвхөн улсын дотоодын зах зээлд төдийгүй, эдийн засгийн тогтвортой байдал, импортын хамаарлыг нэмэгдүүлэх, стратегийн нөөцийн зохицуулалтад шинэ бодлого, шийдлийг шаардах болсон.
Тодорхойлолтоор, энэ нөхцөл байдал нь Монгол Улсад эдийн засгийн хүндрэлийн нэг илрэл болж, тээврийн салбарын шинэчлэл, импортын баталгаажуулалт, нөөцийн удирдлага, үнийн зохицуулалт зэрэг олон салбарын хамтын ажиллагааг шаардах боллоо. Иргэдийн амьдралын чанарыг хадгалах, эдийн засгийн тогтвортой байдалд хүргэхийн тулд, төрийн байгууллагууд хурдан арга хэмжээг авч, стратегийн нөөцийг нэмэгдүүлэх, зах зээлийн хяналтыг сайжруулах шаардлагатай байна.
Дүгнэлт: Монголд шатахууны хомсдол дахин сэдэрч, үнийн өсөлттэй зэрэгцэн, эдийн засгийн олон салбарт сөрөг нөлөө үзүүлж байна. Үүнийг шийдвэрлэхэд, стратегийн нөөцийн удирдлага, импортын хангамжийг сайжруулах, төрийн бодлого, зах зээлийн зохицуулалтыг оновчтой болгох шаардлагатай. Ирээдүйд эдгээр арга хэмжээ нь эдийн засгийн тэнцвэрийг хадгалах үндэс болох тул, улс төр, эдийн засгийн хамтын ажиллагааг шинэ түвшинд гаргах цаг иржээ.












