Монгол Улсын цаг уур орчны шинжилгээний салбарт шинэ үеийн дэвшилтэт технологийг нэвтрүүлж, уур амьсгалын өөрчлөлт болон байгалийн гамшигт үзэгдлийн урьдчилсан мэдээллийн чанарыг сайжруулах зорилгоор энэ сарын 5-нд тусгайлан нээлт хийлээ. Энэ шинэчлэлийн хүрээнд дэлхийн шилдэг супер компьютерын технологийг ашиглан цаг агаар, уур амьсгалын өөрчлөлт, байгалийн гамшигт үзэгдлийн урьдчилсан мэдээ, эрсдэлийн үнэлгээ зэрэг олон салбарт шинэлэг боломжууд нээгдэж байна.
Энэхүү шинэчлэл нь Монгол Улсын Засгийн газар ба НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн хамтын ажиллагааны хүрээнд хэрэгжиж буй "Монгол орны хөдөөгийн иргэдийн уур амьсгалын өөрчлөлтөд дасан зохицох чадавхийг бэхжүүлэх" төслийн нэг хэсэг юм. Уур амьсгалын ногоон сангийн санхүүжилтээр хэрэгжиж буй энэ төсөл нь цаг уурын урьдчилсан мэдээний нарийвчлалыг нэмэгдүүлэх, байгалийн гэнэтийн үзэгдлийг эрт илрүүлэх чадварыг дээшлүүлэх зорилготой.
Шинээр нэвтрүүлсэн супер компьютерын технологи нь цаг агаарын урьдчилсан мэдээг 10 өдөр өмнө гаргах, орон зайн нарийвчлалыг 2.5 км хүртэл сайжруулах боломжийг олгож байна. Мөн олон гишүүнтэй ансамбль системийг ашиглан магадлалын прогноз гаргах, хуй салхи, үүл, аадар шуурганы зэрэг гамшигт үзэгдлийг тооцоолох чадвар нэмэгдэж байгаа нь онцгой ач холбогдолтой юм.
Энэхүү технологийн шинэчлэл нь зөвхөн цаг уурын урьдчилсан мэдээг сайжруулах төдийгүй, уур амьсгалын өөрчлөлт, гамшгийн эрсдэлийг 5-10 км нарийвчлалтай, 30, 50, 100 жилийн хугацаанд тооцоолох боломжийг олгож байна. Ийнхүү нийгэм, эдийн засгийн салбарын эрсдэлийн үнэлгээ, бодлого боловсруулалт илүү бодитой, нарийвчилсан болсон төдийгүй, эрүүл мэнд, сэргээгдэх эрчим хүч, усны нөөц, хөдөө аж ахуй зэрэг олон салбарт нөлөөллийн үнэлгээ, урьдчилан сэрэмжлүүлэг илүү чанартай болох юм.
Түүнчлэн, агаарын бохирдлын түвшинг 144 цагийн өмнө урьдчилан мэдэгдэх, хотын дулааны арал хэт халалт, салхины хурд, үерийн эрсдэлийг илрүүлэх зэрэг олон шинэ боломж нэмэгдэж байна. Энэ нь цаг уурын гэнэтийн үзэгдлүүдийн хугацааг уртасгах, бэлэн байдлыг хангах, хариу арга хэмжээг эрт эхлүүлэх боломжийг бүрдүүлж буй юм.
Хөдөө аж ахуй, байгаль орчны хамгаалал, гамшгийн менежмент зэрэг салбарт ч энэ шинэ технологи нь хувь нэмэр оруулах нь дамжиггүй. Ургамлын ургацын урьдчилсан төлөв, бэлчээрийн нөхцөл байдал, үер, шуурганы эрсдэлийг эрт илрүүлснээр хөдөө аж ахуйн салбарын үйлдвэрлэл, амьжиргааг тогтвортой байлгах боломж нэмэгдэж байна.
Энэхүү шинэ үеийн супер компьютерын системийг нэвтрүүлснээр Монгол Улс цаг уурын мэдээллийн үнэн зөв байдал, урьдчилан илрүүлэх чадварын шинэ түвшинд хүрч, цаг уурын гэнэтийн үзэгдлүүдийн улмаас учрах хохирлыг бууруулахад чухал түлхэц болох юм. Технологийн шинэчлэл нь зөвхөн цаг уурын салбарт төдийгүй, нийгэм, эдийн засаг, байгаль орчинд эерэг өөрчлөлт авчрах, иргэдийн амьдралын чанарыг дээшлүүлэхэд чиглэсэн стратегийн чухал алхам болж байна.
