Өчигдөр, 2025 оны 6-р сарын 12-нд Израиль агаарын цохилт өгч Ираны цэргийн объектуудыг устгасан гэж Axios сайтын эх сурвалжууд мэдээлж байна. Израилын батлан хамгаалахын сайд өчигдөр орой онц байдал зарласан бөгөөд тус улс дайнд оролцох гэж буйгаа илэрхийлсэн байна. Энэ үйл явдал нь өргөн хүрээний газар нутагт өрнөж байгаа дайн болон цөмийн хөтөлбөрийн асуудалтай холбоотой ажээ.
Иран хариу цохилт хийхээ мэдэгдсэн бөгөөд хариуцлагыг Израилийн засгийн газарт хүлээлгэх гэж байна. Иран улс ирэх өдрүүдэд хариу үйлдэл хийх болсноо албан ёсоор зарласан бөгөөд энэ нь Ойрх дорнодын улс орнуудын харилцааг улам хурцатгах нь тодорхой боллоо.
Тус улсын Ерөнхийлөгчийн оффисоос гаргасан мэдэгдэлд "Иран ямар ч нөхцөлд тусгаар тогтнолоо хамгаалах ёстой" хэмээн онцолсон байна. Мөн тэд Израилийн үйлдэл нь олон улсын хууль зөрчсөн гэдгийг онцолсон бөгөөд хариу арга хэмжээ авахад бэлэн байгаа гэдгээ мэдэгдсэн.
АНУ-ын засгийн газар өөрийн байр сууриа тодорхой илэрхийлсэн бөгөөд Израиль, Ираны хоорондох зөрчилдөөнд шууд оролцоогүй гэдгийг мэдэгдсэн байна. Гэвч Цагаан ордон өмнө нь цөмийн хэлэлцээр амжилтгүй болбол цэргийн арга хэмжээ авах боломжтой гэдгийг анхааруулж байжээ. Энэхүү анхааруулгад хариу өгөх сүүлийн хугацаа өчигдөр дууссан бөгөөд энэ үйл явдал нь түүний дараах алхам гэж харагдаж байна.
Энэхүү хямралын төлөв байдал нь Ойрх дорнодын улс орнуудад хүнд аюул занал учруулж, дэлхий даяар олон улсын хэвлэлүүдэд шуугиан болж байна. Түүнчлэн, энэ нөхцөл байдал нь Олон улсын Аюулгүйн зөвлөл, Европын холбоо болон бусад улс орнуудын дипломат хүчин чармайлтаас ихээхэн хамаарах төлөвтэй байна.
Цөмийн хэлэлцээрийн шийдвэрлэх мөч:
Өнгөрсөн жилүүдэд Израиль болон Иран улсын хооронд цөмийн хөтөлбөрийн талаар яриа хэлэлцээр өрнөж байсан ч амжилтгүй төгссөн. Израиль улс Иранын цөмийн хөтөлбөрийг аюултай гэж үздэг бөгөөд тэд Ираны цөмийн зэвсэг эзэмшихийг зөвшөөрөхгүй гэсэн байр суурьтай байсан юм. АНУ-ын засгийн газар, олон улсын хамтын нийгэмлэг энэ асуудалд анхаарал тавьсаар ирсэн бөгөөд Израилийн энэ үйлдлийг зөвтгөхгүй гэж мэдэгдсэн байна.
Гэвч Америкийн Ерөнхийлөгчид Ираны зүгээс цөмийн хөтөлбөрөө ил тод байлгаж, олон улсын гэрээнд тохирсон байдлаар явуулах шаардлага тавьж байгаа гэдгээ мэдэгдсэн бөгөөд эдгээр хүчин чармайлт амжилтгүй болсон гэж үзэж байгаагаа илэрхийлжээ.
Нэмэлт мэдээлэл:
Энэхүү хямрал нь олон улсын зах зээлд хүнд нөлөө үзүүлж, газрын тосны үнэ нэмэгдэх магадлалтай болоод байна. Ираныг зорьж явсан олон улсын худалдааны замууд хаагдах эрсдэлтэй байна. Энэ нь дэлхийн эдийн засагт мөн нөлөөлж болзошгүй.
Харилцаа, хувьсгалын эцсийн шат?
Зах зээл болон олон улсын аюулгүй байдлын тал дээр энэхүү зөрчилдөөн нь шинэ төрлийн харилцааг бий болгох эсвэл түүхийн хамгийн эрс шийдэмгий алхамуудын нэг болохыг цаг хугацаа харуулах болно. Ямартай ч, Ойрх дорнодын бүс нутаг дахин нэг аюултай эргэлт рүү орж байна.
