Улаанбаатарын агаарын бохирдлыг бууруулах шинэ арга: Дрон нисгэж, хатуу хяналт тавина
Амьсгалын замын өвчлөл, эрүүл мэндийн олон асуудал үүсгэж буй Улаанбаатар хотын агаарын бохирдлын түвшин энэ жил ч улам нэмэгдэж буйг олон улсын судалгаа, иргэдийн амьсгалын эрхтэн өвчний тоо баримт харуулж байна. Тэгвэл нийслэл энэ алдаагаа засахын тулд шинэ, технологийн дэвшилтэт арга замыг туршиж эхэллээ. Тодруулбал, агаарын бохирдлыг бууруулах зорилгоор дрон нисгэж, хяналт тавих ажлыг энэ өвлийн улиралд эхлүүлж буйгаа албаныхан мэдээллээ.
2025-2026 оны өвлийн улиралд нийслэлийн хэмжээнд 172 мянган өрх түлшний шинэчлэлд хамрагдаж, агаарын бохирдлыг 40-50 хувь бууруулах төлөвлөгөөтэй байгаа ч, иргэдийн хэрэглэж буй түлшний чанар, хяналт шалгалтын хүчин чармайлт нь онцгой ач холбогдолтой болж байна. Судалгаагаар, агаар бохирдуулж буй гол эх үүсвэрүүд нь айл өрхийн яндангаас гарах утаа (55.6 хувь), автомашин (28.9 хувь), мөн бусад газрууд (15.5 хувь). Иймээс тухайн орчинд хүний эрүүл мэндэд аюултай хорт бодис ялгардаг нь эрдэмтдийн анхаарлыг татаж байна.
Энэхүү шинэ хяналт шалгалтын арга хэмжээгээр, нийслэлийн зургаан дүүрэгт өглөөний 8-9 цаг, оройн 20-21 цагуудад дрон нисгэн, яндангаас гарах утааг илрүүлж, илэрсэн зөрчлийг ил тод болгох зорилготой. Нэг нислэгийн хугацаанд 3-4 км радиуст хяналт хийх боломжтой энэхүү технологийг ашиглан, зөвшөөрөгдсөн түлш хэрэглэж байгаа эсэхийг шалгах, зөрчлүүдийг илрүүлэх юм.
Энэ арга хэмжээг нийслэлийн Агаар, орчны бохирдолтой тэмцэх газрын дарга Д.Мөнхбаатар тайлбарлахдаа, “Зөрчил илэрсэн ААН-үүдэд гурван сая төгрөгийн торгууль ногдуулна. Харин айл өрхүүдэд анхааруулга, сэрэмжлүүлэг өгч, дахин зөрчил гаргавал захиргааны арга хэмжээ авна. Энэ нь зөвхөн энэ жил хэрэгжиж буй арга хэмжээ биш бөгөөд өмнө нь зөвшөөрөгдсөн түлшнээс өөр түлш хэрэглэсэн тохиолдол байсаар ирсэн” гэдгийг онцоллоо.
Технологийн шинэчлэл нь зөвхөн хяналтыг өргөжүүлэх төдийгүй, иргэдийг хууль зөрчихөөс сэргийлж, байгаль орчны хамгаалалд хувь нэмэр оруулах зорилготой юм. Түүнчлэн, энэ төрлийн хяналт шалгалт ирэх жилүүдэд байгаль орчны менежментийг илүү хариуцлагатай болгох, зөв хэрэглээг төлөвшүүлэхэд чухал алхам болно гэж үзэж байна. Түүнчлэн, энэ арга хэмжээ нь зөвхөн Улаанбаатар хотод хамаарахгүй, цаашид нийт Монгол Улсын хэмжээнд өргөжих магадлалтай бөгөөд технологийн боломжийг ашиглан, иргэдийн эрүүл мэндийг хамгаалах шинэ жишиг тогтоох зорилготой.
Эцэст нь, энэ шинэ хяналт, технологийн дэвшил нь зөвхөн бохирдлыг бууруулах төдийгүй, олон улсын жишигт нийцсэн хариуцлагатай байгаль орчны менежментийг төлөвшүүлэх чухал алхам болох нь тодорхой байна. Түүнчлэн, иргэдийн оролцоо, ойлголт, хариуцлага нэмэгдснээр, нийслэлийн агаарын чанар эрс сайжрах боломжтой болохыг шинжээчид дүгнэж байна. Цаашид, энэ төрлийн технологийг үр дүнтэй ашиглан, хүний эрүүл мэндийг хамгаалах, байгаль орчныг хамгаалах чиглэлээр шинэ стратеги, бодлого боловсруулна гэдгийг мэргэжлийн байгууллагууд онцолж байна.
